Jak prezentowano czasy dwudziestolecia w polskich filmach?

Jak prezentowano czasy dwudziestolecia w polskich filmach?
Autor Ariel Makowski
Ariel Makowski8 września 2023 | 9 min

Okres dwudziestolecia międzywojennego to niezwykle interesujący i burzliwy czas w historii Polski. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, kraj stanął przed wieloma wyzwaniami związanymi z odbudową państwowości, gospodarki i tożsamości narodowej. Sposób, w jaki tamte lata zostały przedstawione w polskich filmach, daje fascynujący wgląd w ówczesną rzeczywistość.

Styl i klimat epoki dwudziestolecia

Moda i styl ubioru bohaterów

Filmy osadzone w dwudziestoleciu międzywojennym doskonale oddają charakterystyczny styl epoki. Stroje bohaterów, ich fryzury i makijaż nawiązują do ówczesnych trendów w modzie. Panie noszą długie suknie z dopasowanymi stanikami, bolerka, kapelusze z szerokim rondem. Panowie ubrani są w garnitury z szerokimi, pagonowymi spodniami i kamizelkami, koszule z kołnierzykami, krawaty i kapelusze. Na wsi dominują tradycyjne, ludowe stroje. Przepych mieszczańskich strojów kontrastuje z prostotą ubiorów wiejskich.

Wnętrza i architektura

Wnętrza i architektura również oddają klimat epoki. Mieszkania miejskie urządzone są z przepychem - zdobione parkiety, obszerne sypialnie, salony z fortepianami. Na wsi dominują skromne, drewniane chaty z piecem kaflowym. W filmach widać też reprezentacyjne gmachy użyteczności publicznej w stylu modernizmu, które powstawały w miastach. Ulice brukowane kostką, stare tramwaje, a nawet pierwsze samochody budują na ekranie autentyczny obraz dwudziestolecia.

Język i słownictwo

Język, którym posługują się bohaterowie, również jest istotnym elementem oddającym charakter epoki. W dialogach pojawia się archaiczne już dzisiaj słownictwo, na przykład "familia" zamiast rodzina, czy dwuznaczne określenia typu "panienka". Częste jest zwracanie się do drugiej osoby per "pan/pani" zamiast na "ty". Język bywa też nacechowany idiomami zaczerpniętymi z ówczesnej Warszawy, podkreślając pochodzenie postaci.

Obraz życia codziennego dwudziestolecia

Praca i zajęcia bohaterów

Filmy pokazują szerokie spektrum zajęć, jakimi trudnili się ludzie w tamtym okresie. Panowie pracują jako urzędnicy, naukowcy, wojskowi, rzemieślnicy czy robotnicy. Kobiety zajmują się domem, choć coraz częściej także pracują w biurach lub jako nauczycielki. Na wsi podstawą utrzymania jest praca na roli i w gospodarstwie. Pokazane są także partie wyższych sfer - arystokraci, ziemianie, burżuazja. Zajęcia bohaterów odzwierciedlają zmiany zachodzące w ówczesnym społeczeństwie.

Rozrywki i spędzanie czasu wolnego

Rozrywki dwudziestolecia również znalazły odzwierciedlenie w filmach. Bogaci mieszczanie urządzają bale i rauty, chodzą do teatru i kina, a także wyjeżdżają latem na letniska. Z kolei na wsi główną rozrywką są zabawy, pieśni i tańce ludowe. Panowie spędzają wolny czas na piciu alkoholu, graniu w karty czy dyskusjach politycznych. Coraz popularniejsze stają się sporty - piłka nożna, kolarstwo, boks. Pojawiają się pierwsze kluby sportowe. Młodzież często spędza czas razem na spacerach, tańcach i potańcówkach.

Relacje międzyludzkie i role społeczne

Relacje między bohaterami, ich role społeczne i pozycja również są odzwierciedleniem epoki. Widoczny jest patriarchalny model rodziny z dominującą pozycją ojca i podległą matki. Kobiety traktowane są często przedmiotowo. Ważną rolę odgrywają też służące i gosposie. Widoczne są różnice klasowe, np. stosunek ziemian do chłopów. Pojawiają się emancypacyjne postaci kobiet, które nie godzą się z narzuconymi im rolami. Relacje międzyludzkie ewoluują, co obrazuje zmiany obyczajowe zachodzące w dwudziestoleciu.

Wydarzenia historyczne i realia polityczne

Odzyskanie niepodległości i odbudowa państwa

Niektóre filmy przedstawiają wydarzenia związane z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 roku - radość z wyzwolenia spod zaborów, formowanie się granic, powstawanie nowych instytucji państwowych. Ukazują trudy związane z organizacją władz, wojskiem, szkolnictwem, infrastrukturą. Podkreślają entuzjazm i zaangażowanie Polaków pragnących odbudować własne państwo po latach niewoli. Bohaterowie często aktywnie angażują się w życie publiczne i polityczne młodej II RP.

Napięcia społeczne i konflikty

Nie brakuje też obrazów napięć społecznych i politycznych tamtych czasów - demonstracji, strajków robotniczych, konfliktów chłopskich czy bratobójczych walk polsko-polskich, np. powstań śląskich. Ukazują trudną sytuację ekonomiczną dużej części społeczeństwa i rosnące niezadowolenie różnych grup społecznych, które prowadziły do niepokojów. Obrazują skomplikowaną i burzliwą scenę polityczną młodej republiki.

Modernizacja i industrializacja

Niektóre produkcje przedstawiają postępującą, choć powolną, modernizację kraju - rozwój miast, industrializację, budowę fabryk, kolei i dróg. Pokazują, jak zmienia się krajobraz polskich miast i wsi, które zaczynają wchodzić w XX wiek. Pojawiają się wątki emigracji ze wsi do miast w poszukiwaniu pracy. Ukazane jest przenikanie się tradycyjnego modelu społecznego z nowoczesnością niesioną przez postęp cywilizacyjny i techniczny.

Problemy społeczne epoki

Jak prezentowano czasy dwudziestolecia w polskich filmach?

Trudna sytuacja ekonomiczna

Filmy osadzone w dwudziestoleciu międzywojennym często podejmują wątek bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej znacznej części społeczeństwa. Dotknięte nią są zwłaszcza mniejsze miasta, wieś i niektóre grupy społeczne jak robotnicy czy bezrobotni. Bohaterowie zmagają się z ubóstwem, brakiem perspektyw, czasem nawet głodem. Pokazane są nierówności majątkowe i społeczne, które prowadzą do konfliktów. Jest to ważny problem epoki, który znajduje odbicie w filmach fabularnych.

Emigracja i wyjazdy za granicę

Z trudną sytuacją ekonomiczną wiąże się kwestia masowej emigracji zarobkowej Polaków, głównie do Francji, Belgii i USA. Filmy ukazują dramaty rodzin rozdzielonych przez wyjazdy za chlebem. Pokazują trudne warunki pracy i życia emigrantów, często traktowanych przedmiotowo i pogardliwie przez miejscowych. Ukazują ich tęsknotę za krajem i chęć powrotu do ojczyzny. Emigracja była bolesną koniecznością dla wielu i pozostawiła piętno na losach tysięcy rodzin.

Życie na wsi i w małych miasteczkach

Spora część produkcji osadzona jest na polskiej wsi i w małych prowincjonalnych miasteczkach. Ukazuje trudy życia chłopów i mieszczan zmagających się z codziennymi problemami materialnymi i obyczajowymi ograniczeniami. Pokazuje ciężką pracę na roli, ubóstwo, zacofanie, niewiedzę części społeczeństwa. Ale też przywiązanie do tradycji, wiarę, gościnność i serdeczność. Obrazuje trwanie dawnego stylu życia, ale też powolną modernizację wsi i małych miasteczek. Ten wątek pozwala lepiej zrozumieć realia życia znacznej części ówczesnego społeczeństwa.

Kultura i sztuka dwudziestolecia

Ważne postacie i osiągnięcia

Niektóre filmy przybliżają postaci wybitnych przedstawicieli polskiej kultury i nauki dwudziestolecia, ich dokonania i wkład w rozwój kraju. Są wśród nich m.in. Stefan Żeromski, Witold Gombrowicz, Bruno Schulz, Julian Tuwim, Hanka Ordonówna, Eugeniusz Bodo, Aleksander Świętochowski. Ukazują trudy związane z rozwojem nauki i szkolnictwa wyższego w odrodzonej Polsce. Przypominają Polakom o wielkich osiągnięciach rodaków, które przetrwały próbę czasu i na trwałe weszły do historii polskiej kultury.

Nowe prądy w sztuce i literaturze

Dwudziestolecie to okres przemian i poszukiwań także w sztuce - rozwijały się kierunki takie jak ekspresjonizm, futuryzm, formizm. W filmach pojawiają się inspirujące dyskusje w artystycznych kawiarniach, poszukiwania nowatorskich form wyrazu, eksperymenty z nowoczesnością. Ukazują one ścieranie się konserwatywnych i nowatorskich postaw, walkę młodych artystów o nowe spojrzenie na sztukę. Obrazują fascynującą atmosferę tworzenia nowoczesnej kultury w odrodzonej Polsce.

Rozwój nauki i edukacji

Ważnym wątkiem jest także rozwój nauki i edukacji, które miały kluczowe znaczenie dla odbudowy kraju. Filmy ukazują tworzenie nowoczesnych uczelni, pasję i poświęcenie ówczesnych naukowców. Obrazują walkę z analfabetyzmem, zakładanie szkół dla dorosłych, rozwój bibliotek. Edukacja, nauka i kultura były motorem napędowym przemian zachodzących w dwudziestoleciu, stąd ich istotne miejsce w filmach tego okresu. Pozwalają one lepiej docenić ogromny wysiłek tamtych lat.

Okres dwudziestolecia międzywojennego był niezwykle bogaty i burzliwy w polskiej historii. Filmy fabularne w autentyczny i ciekawy sposób przybliżają jego realia, problemy i osiągnięcia. Dzięki nim możemy lepiej poznać i zrozumieć życie naszych przodków w tamtych niełat

Podsumowanie

Filmy fabularne osadzone w dwudziestoleciu międzywojennym stanowią fascynujące źródło wiedzy o tamtych czasach. Przybliżają klimat epoki, pokazując charakterystyczny styl życia, modę, architekturę. Ukazują obraz codzienności, pracy, rozrywek ówczesnych Polaków. Odnoszą się do ważnych wydarzeń historycznych związanych z odzyskaniem niepodległości i odbudową kraju. Poruszają problemy biedy, emigracji, zacofania. Przypominają o osiągnięciach polskiej kultury i nauki. Dzięki filmom możemy lepiej zrozumieć i docenić ogromny wysiłek pokoleń Polaków, którzy w trudnych warunkach wykuwali fundamenty niepodległego bytu państwowego.

Najczęstsze pytania

Filmy często pokazują ubóstwo, głód, bezrobocie, konieczność emigracji zarobkowej. Ukazują nierówności społeczne, ciężką sytuację robotników i chłopów. Poruszają problem analfabetyzmu i niskiego poziomu edukacji części społeczeństwa.

Choćby odzyskanie niepodległości, odbudowa państwowości, wojna polsko-bolszewicka, powstania śląskie, zamach majowy. Ukazują one trud rodzenia się niepodległego bytu państwowego.

Filmy oddają charakterystyczny styl epoki - modę, wnętrza, muzykę, sztukę, architekturę. Pokazują życie codzienne na wsi i w mieście. Przybliżają osiągnięcia polskich artystów i rozwój nowoczesnych kierunków w sztuce.

Mężczyźni często wojskowi, urzędnicy, rzemieślnicy, robotnicy. Kobiety zajmowały się domem, choć coraz częściej pracowały. Pokazane są też wyższe sfery. Widać patriarchalny model rodziny.

Poprzez archaiczne słownictwo, ówczesną modę językową, formy grzecznościowe. Ukazują dawne nazwy ulic, instytucji, zawodów. Oddają koloryt i atmosferę tamtych czasów.

5 Podobnych Artykułów

  1. Jak zacząć uprawiać sporty plażowe?
  2. Szeryf z Nottingham - Co mówią legendy i opowieści o tej postaci?
  3. Gothic 3 - Zmiany w balansie - Co poprawić w balansie gry Gothic 3?
  4. Zdumiewająca opowieść byłej prokuratorki o mordercy i konopiach
  5. Pierwszy Dzień Mojego Życia - wzruszający dramat. Recenzja
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Ariel Makowski
Ariel Makowski

Jestem podróżnikiem umysłu, wędrującym po zakamarkach wiedzy. W moim wirtualnym skansenie myśli odnajdziesz klejnoty edukacyjnych ekspedycji oraz analizy społecznych struktur. Rozplątuję sieć internetu, odkrywam perły w gąszczu kodów. Unoszę kotwicę przy serialowych brzegach, roziskrując fabuły na morskie opowieści. W kinowym lochach rozświetlam obrazy, kształtując zmysły niczym cienista rzeźba. 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły